Κάθε χρόνο οι συντάκτες του Science καταρτίζουν τη λίστα με τα
σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα της χρονιάς που κλείνει. Για το
2017, την πρώτη θέση καταλαμβάνει η πρώτη πλήρης παρατήρηση της
συγχώνευσης νετρονίου με αστέρα χάρη στην ανίχνευση των βαρυτικών
κυμάτων.
Ωστόσο, η λίστα περιλαμβάνει και πολλά άλλα επιτεύγματα, από την
ανακάλυψη του αρχαιότερου πάγου έως την πρώτη θεραπεία για τη νωτιαία
μυική ατροφία.
Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί τα σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα του 2017.
Το διοξείδιο του άνθρακα που απελευθερώνεται από την καύση ορυκτών
καυσίμων μπορεί να μετατραπεί εκ νέου σε καύσιμο σε μια πειραματική
μονάδα που ξεκίνησε να λειτουργεί στη Φινλανδία. Το μέλλον θα δείξει αν η
ιδέα θα βρει εμπορική αξιοποίηση.
Η μονάδα Soletair που δημιούργησαν στο Λαπεενράντα το πανεπιστήμιο της
πόλης και το Κέντρο Τεχνικής Έρευνας VTT χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα:
ένα ηλιακό πάρκο που προσφέρει ηλεκτρική ενέργεια
μηχανήματα που
απομονώνουν CO2 και νερό από την ατμόσφαιρα
μια μονάδα ηλεκτρόλυσης και
εξοπλισμό χημικής σύνθεσης υδρογονανθράκων.
Η ενέργεια από το ηλιακό πάρκο χρησιμοποιείται σε πρώτη φάση για τη
διάσπαση του νερού της ατμόσφαιρας σε οξυγόνο και υδρογόνο. Το υδρογόνο
μαζί με το διοξείδιο του άνθρακα μετατρέπονται τελικά σε υδρογονάνθρακες
παρόμοιους με το ακατέργαστο πετρέλαιο.
Το πείραμα προγραμματίζεται να διαρκέσει όλο το καλοκαίρι και οι
υπεύθυνοι της μονάδας ελπίζουν να παραγάγουν συνολικά 200 λίτρα καυσίμων
για ερευνητικούς σκοπούς.
Αν τα αποτελέσματα κριθούν ικανοποιητικά, η τεχνολογία θα αξιοποιηθεί και σε άλλα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως λένε οι υπεύθυνοι σε ανακοίνωσή τους, "νέες επιχειρηματικές
ευκαιρίες θα εμφανιστούν για εταιρείες που ασχολούνται με την κυκλική
οικονομία του άνθρακα, το πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας ή την παραγωγή
χημικών".
Όχι ένας, ούτε δύο, ούτε τρεις, αλλά
επτά μικροί εξωπλανήτες, οι οποίοι έχουν μεγάλες ομοιότητες με τη Γη,
ανακαλύφθηκαν γύρω από ένα σχετικά κοντινό και αχνό άστρο σε απόσταση
περίπου 40 ετών φωτός, στον Αστερισμό του Υδροχόου.
Τουλάχιστον τρεις από αυτούς τους εξωπλανήτες μπορεί να διαθέτουν
ωκεανούς νερού στην επιφάνειά τους, συνεπώς θεωρούνται ιδανικοί «στόχοι»
για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο μέλλον.
Ήδη το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble ερευνά τις ατμόσφαιρες γύρω από αυτούς τους πλανήτες.
Το εν λόγω σύστημα διαθέτει τόσο τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών με
μέγεθος παρόμοιο της Γης που έχουν ποτέ βρεθεί, όσο και τον μεγαλύτερο
αριθμό πλανητών που θα μπορούσαν να φιλοξενούν υγρό νερό και άρα ζωή.
Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) θεώρησε αρκετά σημαντικό το
γεγονός για να το προβάλει, διοργανώνοντας σχετική συνέντευξη Τύπου με
τη συμμετοχή των επιστημόνων που έκαναν την ανακάλυψη.
Το άστρο είναι ένας πολύ ψυχρός ερυθρός νάνος με την ονομασία
Trappist-1, με μέγεθος μόλις το 8% του Ήλιου μας και οριακά μεγαλύτερο
του πλανήτη Δία, ενώ η φωτεινότητά του είναι μόλις το 0,05% της
φωτεινότητας του Ήλιου.
Από τους επτά εξωπλανήτες (Trappist - 1b, c, d, e, f, g και h), οι
έξι βρίσκονται στη ζώνη που θα μπορούσε να φιλοξενεί ζωή, με
θερμοκρασίες που κυμαίνονται από μηδέν έως 100 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή
ανάλογες των θερμοκρασιών της Γης και της Αφροδίτης.
Στο ερώτημα αν κάποια από τις επτά «αδελφές» της Γης διαθέτει όντως
κάποια μορφή ζωής, η απάντηση των επιστημόνων προς το παρόν είναι «δεν
γνωρίζουμε».
Η NASA πάντως θεωρεί ότι το εν λόγω σύστημα εξωπλανητών θα αποτελέσει
τον κατ' εξοχήν στόχο του υπό κατασκευή νέου διαστημικού τηλεσκοπίου
της «Τζέημς Γουέμπ».
Οι μάζες, το μέγεθος και η πυκνότητα των επτά εξωπλανητών είναι
παρόμοια με της Γης. Πιθανότατα είναι και αυτοί βραχώδεις, ενώ μπορεί να
έχουν νερό σε υγρή μορφή (ιδίως οι ενδιάμεσοι Trappist - 1e, f και g),
κάτι που προς το παρόν πάντως αποτελεί απλή εικασία, καθώς δεν υπάρχει
τρόπος για να επιβεβαιωθεί.
Οι πλανήτες διαγράφουν μια πλήρη τροχιά γύρω από το μητρικό άστρο
τους σε μιάμιση έως 13 γήινες μέρες (η διάρκεια του έτους τους).Αν και
βρίσκονται πολύ πιο κοντά στο άστρο τους από ό,τι η Γη στον Ήλιο, δεν
«ψήνονται» από αυτό, επειδή το Trappist - 1 είναι ένα πολύ πιο ψυχρό
άστρο, άρα εκπέμπει λιγότερη ακτινοβολία.
Οι ερευνητές από οκτώ χώρες, με επικεφαλής τον Μισέλ Γκιγιόν του
Ινστιτούτου Διαστημικών Επιστημών και Αστροφυσικής του βελγικού
Πανεπιστημίου της Λιέγης, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature».
Τον Μάιο του 2016 ο Γκιγιόν και οι συνεργάτες του είχαν ανακαλύψει
τρεις εξωπλανήτες γύρω από το συγκεκριμένο άστρο, που ονομάσθηκε έτσι
επειδή η ανακάλυψη έγινε με τη «μέθοδο της διάβασης» από το ρομποτικό
μικρό βελγικό τηλεσκόπιο Trappist διαμέτρου 0,6 μέτρων του Ευρωπαϊκού
Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή.
Τώρα, συνδυάζοντας νέες παρατηρήσεις και από άλλα επίγεια και
διαστημικά τηλεσκόπια (μεταξύ των οποίων το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο - VLT
του ESO και το τηλεσκόπιο Spitzer της NASA), εντόπισαν άλλους τέσσερις
εξωπλανήτες στο ίδιο σύστημα.
Οι αστρονόμοι δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν την μελέτη για να μάθουν
περισσότερα για το εν λόγω σύστημα, που - όσον αφορά τις τροχιές των
πλανητών του - θυμίζει το σύστημα του Δία με τα φεγγάρια του, αλλά σε
μεγαλύτερη κλίμακα.
«Πρόκειται για ένα εκπληκτικό πλανητικό σύστημα. Όχι μόνο επειδή
βρήκαμε τόσους πολλούς πλανήτες σε αυτό, αλλά επειδή όλοι είναι
απρόσμενα όμοιοι σε μέγεθος με τη Γη», δήλωσε ο Γκιγιόν.
Αρχικά οι επιστήμονες νόμιζαν ότι οι περισσότεροι εξωπλανήτες είναι
γιγάντιοι, σαν τον Δία ή μεγαλύτεροι. Αλλά όσο αυξάνουν οι παρατηρήσεις
εξωπλανητών, τόσο οι αστρονόμοι πείθονται ότι οι πλανήτες με μέγεθος
ανάλογο της Γης αφθονούν στο γαλαξία μας
Πιθανότατα το ηλιακό μας σύστημα που, στο εσωτερικό τμήμα του,
διαθέτει τη Γη και άλλους τρεις μικρότερους από αυτήν πλανήτες (Άρη,
Αφροδίτη, Ερμή), είναι τελικά κάτι συνηθισμένο.
Εκτιμάται ότι περίπου το 15% των άστρων στη γειτονιά μας είναι πολύ
ψυχρά άστρα όπως το Trappist - 1, πράγμα που τα καθιστά στόχους των
αστρονόμων για μελλοντική έρευνα σε αναζήτηση εξωπλανητών γύρω τους.
Εκεί λοιπόν που καθόμασταν και συζητούσαμε διάφορα μεταξύ κρασιού και μεζέδων (ως γνωστόν, οι πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις γίνονται με αυτές τις συνθήκες), ρωτήθηκα ποια είναι η διαφορά μεταξύ της ατομικής βόμβας και της βόμβας υδρογόνου - και η αλήθεια είναι πως ένοιωσα περίεργα που δε μπορούσα να απαντήσω άμεσα για ένα τόσο απλό θέμα.. Και αυτό το περίεργο συναίσθημα μετατράπηκε γρήγορα σε ντροπή όταν το έψαξα στο internet και διαπίστωσα πως η διαφορά είναι μεν ουσιαστική αλλά και τόσο απλή που δεν θα έπρεπε (τουλάχιστον λόγω των σπουδών μου) να μου είχε διαφύγει..
Η διαφορά της βόμβας υδρογόνου από την ατομική βόμβα είναι ότι η βόμβα υδρογόνου αντλεί την ενέργειά της από την σύντηξη ατόμων ενώ η ατομική βόμβα αντλεί την ενέργειά της από τη σχάση. Η πυρηνική σύντηξη και η πυρηνική σχάση είναι διαφορετικοί τύποι αντιδράσεων που απελευθερώνουν ενέργεια. Τι σημαίνει αυτό; Ότι στην σχάση, ένα άτομο - σωματίδιο που βρίσκεται μέσα στον πυρήνα - χωρίζεται σε δύο ή περισσότερα μικρότερα, ελαφρύτερα άτομα. Αντίθετα, η σύντηξη συμβαίνει όταν δύο ή περισσότερα άτομα συντήκονται μαζί, δημιουργώντας ένα μεγαλύτερο, βαρύτερο άτομο. Οι βόμβες υδρογόνου χρησιμοποιούν την σύντηξη των ατόμων υδρογόνου.
Τι είναι η ατομική (πυρηνική) βόμβα;
Οι βόμβες σχάσης λειτουργούν με τη διάσπαση ασταθών ραδιενεργών ατόμων και την έναρξη μιας πυρηνικής αλυσιδωτής αντίδρασης. Ένας βαρύς ραδιενεργός πυρήνας ουρανίου (ή πλουτωνίου) βομβαρδίζεται με νετρόνιο και εκλύει ενέργεια, άλλους πιο ελαφριούς πυρήνες και νετρόνια. Τα παραγόμενα νετρόνια, με τη σειρά τους, συγκρούονται με άλλους πυρήνες και τους διασπάνε, κι έτσι αρχίζει μια αυτοσυντηρούμενη αλυσιδωτή αντίδραση. Αυτή η αλυσιδωτή αντίδραση που πραγματοποιείται σε μια ατομική βόμβα ελευθερώνει τεράστια ποσότητα ενέργειας σε κλάσματα του δευτερολέπτου.
Πως λειτουργεί η βόμβα υδρογόνου;
Ο πυρήνας μιας υδρογονοβόμβας αποτελείται από άτομα δευτέριου (21H) και τρίτιου (31H),
τα οποία είναι βαρέα ισότοπα του υδρογόνου. Για την πυροδότηση μιας
υδρογονοβόμβας προαπαιτείται μια μικρότερη έκρηξη σχάσης δηλαδή μιας
μικρής ατομικής βόμβας που λαμβάνει χώρα στο περίβλημα του πυρήνα
υδρογόνου. Αυτή η πρώτη έκρηξη αυξάνει την θερμοκρασία του πυρήνα σε 100
εκατομμύρια Βαθμούς Κελσίου οδηγώντας έτσι σε σύντηξη το δευτέριο και
το τρίτιο, παράγοντας άτομα ηλίου και νετρόνια με ταυτόχρονη έκλυση
τεράστιων ποσοτήτων ενέργειας.
Και λίγη (απαραίτητη) ιστορία..
Η ρίψη ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα γεγονότα του 20ου αιώνα που σφράγισαν την νίκη των συμμάχων κατά του Άξονα. Ο βομβαρδισμός της Χιροσίμα από τις ΗΠΑ έλαβε χώρα λίγο πριν τη λήξη του Β' Παγκοσμίου πολέμου, στις 6 Αυγούστου 1945 και ήταν η πρώτη πολεμική πυρηνική επίθεση της Ιστορίας. Η βόμβα ήταν τύπου ουρανίου 235, η οποία είχε λάβει το προσωνύμιο "Little Boy" (αγοράκι) στο κέντρο συναρμολόγησης και δοκιμών Αλαμογκόρντο.
Λίγες μέρες αργότερα, στις 9 Αυγούστου 1945, οι Αμερικανικές δυνάμεις έριξαν τη δεύτερη (και τελευταία μέχρι σήμερα πυρηνική βόμβα εναντίον ανθρώπων) στο Ναγκασάκι. Εδώ η βόμβα ήταν άλλου τύπου και χρησιμοποιούσε ως γόμωση το πλουτώνιο. Αυτή είχε λάβει το προσωνύμιο "Fat Man" (χοντρός) στο εργαστήριο κατασκευής της. Αρχικός στόχος ήταν η ιαπωνική πόλη Κοκούρα (Kokura), επειδή όμως το νησί Κιουσού, στο οποίο βρίσκεται, ήταν καλυμμένο από πυκνή ομίχλη, ο επικεφαλής της αποστολής ταγματάρχης Σουέινι, ακολουθώντας το σχέδιο, υποχρεώθηκε να στραφεί στον "αναπληρωματικό" στόχο, την πόλη του Ναγκασάκι.
Ο αρχικός αριθμός των θυμάτων που πέθαναν ακαριαία από τη ρίψη των βομβών υπολογίζεται σε περίπου 70.000 στη Χιροσίμα και 40.000 στο Ναγκασάκι. Όμως οι ολέθριες συνέπειες της πυρηνικής ακτινοβολίας τους επόμενους τέσσερις μήνες αύξησαν τον αριθμό των νεκρών σε 90.000-166.000 στη Χιροσίμα και 80.000 στο Ναγκασάκι. Μέχρι το 1950 ο απολογισμός των θυμάτων είχε φτάσει τα 200.000 θύματα.
Η ιστορία της βόμβας υδρογόνου: Η πρώτη έκρηξη βόμβας υδρογόνου έγινε στις 31 Οκτωβρίου (1η Νοεμβρίου τοπική) του 1952 στην ατόλη Enewetak, στα Νησιά Μάρσαλ του Ειρηνικού Ωκεανού από τις ΗΠΑ.
Η έκρηξη εξαέρωσε 80 τόνους εδάφους και είχε 8 μίλια διάμετρο με 27 μίλια ύψος. Στις 12 Αυγούστου του 1952 ακολουθεί η πρώτη δοκιμή βόμβας υδρογόνου από τη Σοβιετική Ενωση. Το πιο ισχυρό πυρηνικό όπλο αυτού του τύπου που χρησιμοποιήθηκε ποτέ ήταν μια βόμβα πυρηνικής σύντηξης, η Tsar Bomba, που δοκιμάστηκε από τη Σοβιετική Ένωση στο νησί Νοβάγια Ζέμλα του Βόρειου Παγωμένου Ωκεανού στις 30 Οκτωβρίου του 1961. Η ισχύς της ισοδυναμούσε με 57.000.000 τόνους TNT. Εξερράγη 4 χλμ. πάνω από το έδαφος. Μπορούσε να προκαλέσει εγκαύματα 3ου βαθμού σε απόσταση 100 χλμ, ενώ η δόνηση από την έκρηξη έγινε αισθητή μέχρι και τη Φιλανδία. Η βόμβα ζύγιζε 27 τόνους.
Δεδομένου ότι αρκετές πλέον δυνάμεις παγκόσμια διαθέτουν ατομικές βόμβες αλλά και βόμβες υδρογόνου, μπορούμε απλά να ελπίζουμε και να ευχόμαστε πως ακόμη και σε περιόδους συρράξεων, οι εμπλεκόμενοι θα επιδείξουν την απαραίτητη αυτοσυγκράτηση. Έχουμε δει τι προκαλούν αυτές οι βόμβες και γνωρίζουμε πως δυστυχώς έχουμε αρκετές για να καταστραφεί ολόκληρη η ανθρωπότητα..
Αμερικανοί επιστήμονες κατάφεραν να γυρίσουν πίσω τον χρόνο σε
πειραματόζωα μέσω της γενετικής τεχνικής του «μερικού συστημικού
κυτταρικού αναπρογραμματισμού». Με αυτό τον τρόπο, μείωσαν τα σημάδια
της γήρανσης σε ποντίκια και παρέτειναν τη ζωή τους κατά 30% (18 έως 24
εβδομάδες) - κάτι που θα ισοδυναμούσε με δεκαετίες στην περίπτωση των
ανθρώπων.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα του επιστημονικού εντύπου Cell,
ερευνητές του Ινστιτούτου Βιολογικών Επιστημών Salk στην Καλιφόρνια, με
επικεφαλής τον καθηγητή Αναπτυξιακής Βιολογίας Χουάν Κάρλος Ιζπιζούα
Μπελμόντε, αρχικά τροποποίησαν γενετικά τα ποντίκια ώστε να φέρουν μια
μετάλλαξη που οδηγεί σε πρόωρη γήρανση, ανάλογη με τη σπάνια γενετική
πάθηση προγηρία στους ανθρώπους. Ο αναπρογραμματισμός των κυττάρων που ακολούθησε, έκανε τα τρωκτικά να ξανανιώσουν.
Ουσιαστικά, ο πλήρης κυτταρικός αναπρογραμματισμός μετατρέπει τα
εξειδικευμένα ενήλικα κύτταρα, όπως του δέρματος, σε αρχέγονα πολυδύναμα
βλαστικά κύτταρα. Οι αμερικανοί ερευνητές προχώρησαν σε έναν ευρέος
φάσματος (συστημικό) αλλά μόνο μερικό αναπρογραμματισμό.
Ο μερικός αναπρογραμματισμός μείωσε τις συσσωρευμένες βλάβες στο DNA
πολλών διαφορετικών κυττάρων του σώματος. Με αυτό τον τρόπο, αρκετά
όργανα -όπως διαπιστώθηκε στο μικροσκόπιο- εμφάνισαν βελτίωση και
αντιστροφή της γήρανσης, όπως το δέρμα, η σπλήνα, οι νεφροί και το
στομάχι. Αλλά και το καρδιαγγειακό σύστημα εμφάνισε ενδείξεις
αντιγήρανσης και καλύτερης λειτουργίας.
Είναι η πρώτη φορά που ο κυτταρικός αναπρογραμματισμός παρατείνει τη
διάρκεια της ζωής σε ένα υγιές ζωντανό ζώο. Προηγούμενες προσπάθειες
είχαν προκαλέσει ανάπτυξη εκτεταμένου καρκίνου ή τον άμεσο θάνατο των
πειραματόζωων. Όμως, αυτή τη φορά αποφεύχθηκε τελείως ο καρκίνος και ο
πρόωρος θάνατος.
"Δεν διορθώσαμε την μετάλλαξη που προκάλεσε την πρόωρη γήρανση. Αλλάξαμε
τη διαδικασία της γήρανσης, αλλάζοντας χημικά το επιγονιδίωμα,
δείχνοντας έτσι ότι η γήρανση είναι μια πλαστική διαδικασία. Η γήρανση δεν είναι ανάγκη να προχωρά μόνο προς μια κατεύθυνση", εξηγεί ο Δρ Μπελμόντε.
Και σπεύδει να διευκρινίσει ότι "δεν πιστεύουμε ότι με την τεχνική μας
θα φθάσουμε στην αθανασία. Υπάρχουν πιθανώς όρια που θα αντιμετωπίσουμε,
αν επιχειρήσουμε μια πλήρη αναστροφή της γήρανσης. Ο στόχος μας δεν είναι μόνο η επέκταση της διάρκειας ζωής, αλλά κάτι ακόμη πιο σημαντικό, η υγιής ζωή".
Και φυσικά αναγνωρίζει ότι "προφανώς τα ποντίκια δεν είναι άνθρωποι.
Γνωρίζουμε ότι θα είναι πολύ πιο πολύπλοκο να ξανανιώσουμε έναν άνθρωπο.
Όμως, η νέα μελέτη δείχνει ότι η γήρανση είναι μια πολύ δυναμική και
πλαστική διαδικασία, συνεπώς είναι πιο δεκτική σε θεραπευτικές
παρεμβάσεις από ό,τι νομίζαμε προηγουμένως".
Και καταλήγει λέγοντας ότι, τέτοιες πειραματικές θεραπείες μπορεί να
χρειαστούν έως δέκα χρόνια, ωσότου δοκιμασθούν κλινικά σε ανθρώπους.
Προηγούμενες μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι ο μεγαλύτερος παράγων
κινδύνου για τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις (καρδιοπάθειες, καρκίνους,
νευροεκφυλιστικές νόσους) είναι απλώς τα γηρατειά. Αν αυτά "θεραπευθούν", τότε και πολλές ασθένειες θα είναι λιγότερο πιθανό να
εμφανισθούν.
Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη ενισχύει την πεποίθηση αρκετών επιστημόνων
ότι εν μέρει -ή κατά κύριο λόγο- η γήρανση καθοδηγείται από ένα
εσωτερικό γενετικό "ρολόι" που ωθεί το σώμα σε μια σταδιακή κατάρρευση.
Αν καταστεί δυνατό να επιβραδυνθεί ο "χτύπος" αυτού του ρολογιού, τότε
θα αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής.
Ακριβώς πριν από 100 χρόνια, ο πατέρας της Σχετικότητας προέβλεψε την ύπαρξή αυτού του παράξενου φαινομένου, αργότερα όμως άλλαξε γνώμη και μάλιστα αρκετές φορές. Ακριβώς εκατό χρόνια μετά, το αμερικανικό πείραμα LIGO φαίνεται πως επιβεβαίωσε τον Άλμπερτ Αϊνσάιν για τα περίφημα βαρυτικά κύματα.
«Κυρίες και κύριοι, ανιχνεύσαμε βαρυτικά κύματα. Τα καταφέραμε!» ανακοίνωσε πανηγυρικά ο Ντέιβιντ Ρέιτζε, εκτελεστικός διευθυντής του LIGO, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου του αμερικανικού Εθνικού Ιδρύματος Επιστήμης το απόγευμα της Πέμπτης στην Ουάσινγκτον.
Στις 14 Σεπτεμβρίου, ανέφερε η εκπρόσωπος του πειράματος Γκέιμπι Γκονζάλες, και οι δύο ανιχνευτές LIGO στις ΗΠΑ, οι οποίοι απέχουν μεταξύ τους 3.000 χιλιόμετρα, κατέγραψαν το πολυπόθητο σήμα με διαφορά 7 χιλιοστών του δευτερολέπτου -όσο θα περίμενε κανείς για ένα κύμα που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός.
Το σήμα προήλθε από δύο μαύρες τρύπες σε απόσταση 1,2 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Οι μαύρες τρύπες βρέθηκαν σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, κινήθηκαν σπειροειδώς η μία προς την άλλη και τελικά συγκρούστηκαν και συγχωνεύτηκαν, παράγοντας πανίσχυρα κύματα που έφτασαν μέχρι τους ανιχνευτές.
Εκεί καταγράφηκε μια απειροελάχιστη μεταβολή, μικρότερη από τη διάμετρο ενός πρωτονίου, στις διαστάσεις δύο κάθετων σωλήνων μήκους 4 χιλιομέτρων. Εκείνη τη στιγμή, ολόκληρη η Γη τεντώθηκε και συρρικνώθηκε ανεπαίσθητα.
Το σήμα μετατράπηκε από τους ερευνητές σε ηχητικό αρχείο, το οποίο τους επέτρεψε να ακούσουν τον ήχο δύο μελανών οπών που συγκρούονται.
O «ήχος» της σύγκρουσης δύο μελανών οπών
Από τη βαρύτητα στα βαρυτικά κύματα
Η μεγάλη επανάσταση που έφερε η Γενική Σχετικότητα του Αϊνστάιν είναι ότι περιέγραψε τη δύναμη της βαρύτητας ως παραμόρφωση του χώρου και του χρόνου.
Αν κανείς φανταστεί τον τετρασδιάστατο χωροχρόνο ως επίπεδη επιφάνεια, οποιαδήποτε μάζα υπάρχει σε αυτήν την επιφάνεια δημιουργεί ένα βαθούλωμα, σαν να αφήνει κανείς ένα καρπούζι πάνω σε τεντωμένο σεντόνι.
Το 1916, ένα χρόνο μετά την δημοσίευση της θεωρίας της γενικής σχετικότητας, ο Αϊνστάιν προέβλεψε ότι τα αντικείμενα μεγάλης μάζας που κινούνται επιταχυνόμενα παράγουν κυματισμούς στο χωροχρόνο που διαδίδονται προς όλες τις κατευθύνσεις με την ταχύτητα του φωτός.
Τα κύματα αυτά ονομάστηκαν βαρυτικά επειδή παραμορφώνουν το «σεντόνι» του χωροχρόνου όπως η βαρύτητα.
Πρακτικά, τα βαρυτικά κύματα τεντώνουν το χώρο σε μια διάσταση (ας πούμε κατά μήκος) και τον συμπιέζουν σε μια άλλη (ας πούμε κατά πλάτος), μεταβάλοντας ανεπαίσθητα τις διαστάσεις των αντικειμένων που συναντούν την πορεία τους.
Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορεί να μετρήσει κανείς αυτή τη μεταβολή με έναν απλό χάρακα –ο ίδιος ο χάρακας θα μάκραινε ή θα γινόταν κοντύτερος μαζί με το αντικείμενο που θα έπρεπε να μετρήσει.
Τη λύση έδωσαν οι ανιχνευτές LIGO, οι οποίοι άρχισαν να συλλέγουν δεδομένα το 2001 και αναβαθμίστηκαν πέρυσι, λίγο πριν καταγράψουν το πολυπόθητο σήμα.
Καθένας από τους ανιχνευτές αποτελείται από δύο κάθετους βραχίονες μήκους 4 χιλιομέτρων, μέσα στους οποίους αναπηδούν δύο κάθετες δέσμες λέιζερ.
Τα λέιζερ ουσιαστικά συγκρίνουν διαρκώς το μήκος των δύο κάθετων σωλήνων και καταγράφουν απειροελάχιστες αποκλίσεις, 10.000 φορές μικρότερες από ένα πρωτόνιο -τόσο μικρές που οι μετρήσεις πρέπει να διακόπτονται κάθε φορά που περνά ένα τρένο σε απόσταση πολλών χιλιομέτρων ή ένα δέντρο πέφτει με γδούπο.
Το σήμα που καταγράφηκε στις 14 Σεπτεμβρίου υπολογίζεται ότι προέρχεται από τη σύγκρουση δύο μελανών οπών με μάζα 29 φορές και 36 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου.
Η σύγκρουση απελευθέρωσε ενέργεια που αντιστοιχεί σε 3 φορές τη μάζα του Ήλιου (η ενέργεια και η μάζα είναι ισοδύναμες στη Σχετικότητα) και εξαπλώθηκε στο Διάστημα από τα βαρυτικά κύματα.
Η ενέργεια αυτή είναι μεγαλύτερη από ό,τι εκπέμπουν στον ίδιο χρόνο όλα τα άστρα του ορατού Σύμπαντος μαζί.
«Είναι μακράν η πιο ισχυρή έκρηξη που έχει καταγράψει ο άνθρωπος μετά τη Μεγάλη Έκρηξη» επισήμανε ο Κιπ Θορν του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνια (Caltech), βασικός συντελεστής της προσπάθειας
"Γιατί οι ταξιδιώτες στο Διάστημα θα βίωναν τον χρόνο πιο αργά από
ό,τι οι άνθρωποι στη Γη;" Η διαστολή του χρόνου, όπως προκύπτει από τις
θεωρίες του Αϊνστάν, έχει «πρωταγωνιστήσει» σε ταινίες και βιβλία "hard
sci-fi", όπως το "Interstellar" - και βρέθηκε στο επίκεντρο του
διαγωνισμού Breakthrough Prize της Σίλικον Βάλεϊ
Νικητής ήταν ο
18χρονος Ράιαν Τσέστερ, μαθητής Λυκείου, ο οποίος, στο πλαίσιο ενός
βίντεο 7 λεπτών και 33 δευτερολέπτων, υπό τον τίτλο "Some Cool Ways of
Looking at the Special Theory of Relativity"...τα εξήγησε όλα, και
μάλιστα πολύ απλά και καλά. Τόσο απλά και καλά, που κέρδισε το
Breakthrough Junior Challenge, ύψους 400.000 δολαρίων
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Popular Science,
ο Τσέστερ θα λάβει 250.000 δολάρια σε εκπαιδευτικά βραβεία, ενώ ο
καθηγητής του, Ρίτσαρντ Νέστοφ, θα λάβει 50.000. Παράλληλα, το σχολείο
του, North Royalton High School, θα αποκτήσει ένα επιστημονικό
εργαστήριο, αξίας 100.000 δολαρίων, σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική
οργάνωση Cold Spring Harbor Laboratory.
Τη θεμελιώδη συμμετρία της φύσης απέδειξε
επιστημονική ομάδα μετρώντας τη μάζα σωματιδίων και το ηλεκτρικό τους
φορτίο, με τη βοήθεια του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων του CERN.
Η μελέτη, που πραγματοποίησαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σάο
Πάολο της Βραζιλίας, απέδειξε την ύπαρξη συμμετρίας μεταξύ των πυρήνων
σωματιδίων και αντισωματιδίων σε ό,τι αφορά το φορτίο, την ομοτιμία και
τον χρόνο.
Το πείραμα αποτελούσε μέρος ευρύτερης μελέτης, με στόχο τον εντοπισμό
διαφορών στον τρόπο με τον οποίο πρωτόνια και νετρόνια ενώνονται στους
πυρήνες, με τα αντισωματίδιά τους να σχηματίζουν αντιπυρήνες. Τα
αντισωματίδια έχουν την ίδια μάζα, αλλά αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο από τα
σωματίδια.
"Μετά το Μπιγκ Μπανγκ, για κάθε σωματίδιο ύλης δημιουργήθηκε και ένα
αντισωματίδιο. Στη Φυσική Σωματιδίων, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν όλοι
οι νόμοι της Φυσικής εμφανίζουν ένα ιδιότυπο είδος συμμετρίας, γνωστό ως
CPT (φορτίο, ομοτιμία, χρόνος ή charge, parity, time). Οι μετρήσεις
αυτές δείχνουν την ύπαρξη μιας θεμελιώδους συμμετρίας μεταξύ πυρήνα και
αντιπυρήνα", λέει ο Μαρσέλο Μουνιόζ, καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου
του Σάο Πάολο.
Οι μετρήσεις αυτές κατέστησαν δυνατές χάρη σε πείραμα του δακτυλίου
του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), που μέτρησε τα παραγόμενα
σωματίδια σε προσκρούσεις βαρέων ιόντων στο εσωτερικό του επιταχυντή. Η
μέθοδος αυτή επιτρέπει τη μελέτη της ύλης σε ιδιαίτερα υψηλές
θερμοκρασίες και πυκνότητες.
Οι προσκρούσεις παρήγαγαν μεγάλο αριθμό σωματιδίων και
αντισωματιδίων, δημιουργώντας πυρήνες και αντιπυρήνες με τον ίδιο ρυθμό.
Αξιοποιώντας τα δεδομένα αυτά, το πείραμα πέτυχε την ακριβή σύγκριση
των ιδιοτήτων των πυρήνων και των αντιπυρήνων.
Αφού μέτρησαν την καμπυλότητα από τα ίχνη που άφηναν πίσω τους τα
σωματίδια στο μαγνητικό πεδίο του αισθητήρα, αλλά και τον χρόνο πτήσης
των σωματιδίων, οι επιστήμονες υπολόγισαν τη σχέση μάζας-φορτίου για
τους πυρήνες και τους αντιπυρήνες.
Ο δρ Μουνιόζ εκτιμά ότι το πόρισμα της μελέτης θα βοηθήσει τους
φυσικούς να διακρίνουν ποια από τις θεωρίες για τους θεμελιώδεις νόμους
του σύμπαντος είναι η πιο αληθοφανής.
"Οι νόμοι αυτοί περιγράφουν τη φύση κάθε αλληλεπίδρασης της ύλης, και
για τον λόγο αυτόν είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι φυσικές
αλληλεπιδράσεις δεν αλλοιώνονται από τη μεταβολή φορτίου των σωματιδίων,
τη μεταμόρφωση της ομοτιμίας ή τη μεταβολή του χρόνου. Πρέπει να
γνωρίζουμε εάν οι νόμοι της Φυσικής παραμένουν αμετάβλητοι κάτω από
αυτές τις συνθήκες", λέει ο δρ Μουνιόζ.
Η ύπαρξη αντιύλης και η σχέση της με την ύλη απασχολεί εδώ και
δεκαετίες την επιστημονική κοινότητα. Οι επικρατούσες θεωρίες θέλουν το
Μπιγκ Μπανγκ να παράγει όμοιες ποσότητες και των δύο, που θα σήμαινε ότι
ύλη και αντιύλη θα αλληλοεξουδετερώνονταν αυτόματα.
Το πείραμα της επιστημονικής ομάδας από τη Βραζιλία ίσως οδηγήσει ένα βήμα πιο κοντά στην επίλυση του μυστηρίου αυτού.
Οι περισσότεροι επιβάτες ενός αεροπλάνου νιώθουν έναν ανεξήγητο
ενθουσιασμό όταν βλέπουν τις αεροσυνοδούς να φέρνουν τα καροτσάκια με το
φαγητό και να αρχίζει η διανομή του. Πολλοί ίσως να αναρωτιέστε τι
είναι αυτό το φαγητό, από πού προέρχεται, πότε, που και ποιος το
μαγειρεύει ακόμα και τι γίνετε με το φαγητό που περισσεύει.
Γι’ αυτό λοιπόν θα μπούμε στον κόσμο των προ – μαγειρεμένων φαγητών και
θα μάθουμε τους μύθους αλλά και τις αλήθειες σχετικά με το τι σερβίρεται
στα 35.000 πόδια .
Γιατί το φαγητό στο αεροπλάνο είναι μέτριο;
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί το φαγητό στο αεροπλάνο έχει τόσο
αδιάφορη γεύση; Στην πραγματικότητα δεν φταίει το catering ούτε ο chef
αλλά ο ίδιος μας ο οργανισμός!
Όταν ταξιδεύετε ψηλά στον ουρανό, η υγρασία στην καμπίνα του αεροπλάνου
μειώνεται περίπου 15%. Έτσι έχοντας λιγότερη υγρασία στο λαιμό, η
αίσθηση της όσφρησης και της γεύσης αργεί να πάει στον εγκέφαλο. Έχει
υπολογιστεί ότι η αίσθηση της όσφρησης και της γεύσης μειώνεται περίπου
20-50 % όπως όταν έχουμε γρίπη.
Σε μια μελέτη του 2010 από το Ινστιτούτο Fraunhofer, η οποία
χρηματοδοτήθηκε από τη Lufthansa, ανακαλύφθηκε πως η αντίληψη της
αλμυρότητας στον μέσο επιβάτη μειώνεται περίπου 20–30%, ενώ της
γλυκύτητας μειώνεται περίπου 15-20 %. Για αυτό στις διαδρομές με τις ασιατικές αεροπορικές εταιρίες τα πιάτα μας φαίνονται νοστιμότερα: η τοπική Ασιατική κουζίνα έχει και μόνη της πλούσια ποικιλία από μπαχαρικά!
Έτσι στην πραγματικότητα με τη μελέτη αυτή, η Lufthansa αποκάλυψε γιατί
ένα τέλεια μαγειρεμένο φαγητό στο έδαφος έχει μια εντελώς διαφορετική
γεύση στον αέρα αφού για να είναι εξίσου νόστιμο θα χρειάζονταν 30%
περισσότερο αλάτι!
Είναι γεγονός πως η British Airways και Twinings Tea έχουν σχεδιάσει το
τέλειο μείγμα τσάι για αεροπλάνο, το οποίο μπορεί να βράσει ακόμα και
στους 89 º C όταν σερβίρεται σε μεγάλο υψόμετρο.
Αρκετοί chef αεροπορικών εταιρειών αγωνίζονται για να πετύχουν την σωστή γεύση των τροφών στον αέρα.
Είναι πραγματικότητα ότι η Singapore Airlines έχτισε ακόμη και μια
κουζίνα που προσομοιώνει το περιβάλλον χαμηλής πίεσης της καμπίνας του
αεροπλάνου έτσι ώστε να φτιάξει ένα σωστό και εύγευστο μενού.
Ποιος μαγειρεύει τα τρόφιμα;
Η LSG Sky Chefs είναι η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία τροφοδοσίας στον κόσμο και θυγατρική της Lufthansa. Παράγει 1 εκατομμύριο γεύματα ημερησίως καθώς επίσης συνεργάζεται με περισσότερες από 300 αεροπορικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο και εξυπηρετεί 191 αεροδρόμια .
Άλλες σημαντικές αεροπορικές εταιρείες εστίασης είναι η Gate Gourmet
οποία είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο ανεξάρτητη αεροπορική εταιρεία
τροφοδοσίας, η Chelsea Food Services, η οποία είναι θυγατρική της United
Airlines, η Servair η οποία είναι θυγατρική της Air France και η
Emirates Flight Catering που ανήκει στην Emirates και εξυπηρετεί μέχρι
192 τόνους βόειου κρέατος ετησίως.
Όπως καταλαβαίνετε οι μεγαλύτερες εταιρείες τροφοδοσίας των
αεροπλάνων ανήκουν στις αεροπορικές εταιρείες. Η σημαντικότερη εξαίρεση
είναι η εταιρεία Gate Gourmet, που συνδέθηκε με τη Swissair μέχρι την
πτώχευσή της το 2002. Οι εγκαταστάσεις τροφοδοσίας συχνά βρίσκονται
εντός ή κοντά στο αεροδρόμιο για να κάνουν πιο εύκολη την αποθήκευση και
τη διανομή του φαγητού.
Είναι ενδιαφέρον, δεδομένου ότι οι αεροπορικές εταιρείες εστίασης δεν
μπορούν να είναι σε κάθε πόλη με αεροδρόμιο, πολλοί από τους
ανταγωνιστές είναι αναγκασμένοι να συνεργάζονται.
Για παράδειγμα, η Chelsea Food Services ( United Airlines ) συνεργάζεται με την Gate Gourmet και την LSG Sky Chefs (Lufthansa).
Πού πηγαίνει το φαγητό που περισσεύει;
Στη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία και την Ευρώπη οι περισσότερες
αεροπορικές εταιρείες επιβάλλουν αυστηρούς κανόνες για τα τρόφιμα που
έχουν απομείνει στο αεροπλάνο. Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες είναι
τόσο αυστηρές με το να μην παίρνει κανένας την τροφή από το αεροπλάνο
ώστε οι κυρώσεις να είναι από μια σύλληψη μέχρι και κατηγορία για
λαθρεμπόριο.
Το γεγονός είναι πως μερικές πολιτικές απαιτούν τα τρόφιμα που έχουν
απομείνει να αποτεφρώνονται κατά την αποβίβασή των επιβατών. Οι κανόνες
αυτοί εφαρμόζονται ειδικά για διεθνείς πτήσεις προκειμένου να
συμμορφωθούν με τους γεωργικούς και συνοριακούς νόμους μιας χώρας .
Όμως υπάρχουν και πιο επιεικείς πολιτικές, όπου τα περισσεύματα τροφής
μπορούν να μοιραστούν μεταξύ των εργαζομένων των αεροπορικών εταιρειών,
όπως μηχανικοί ή το προσωπικό συντήρησης, εφ’ όσον το φαγητό δεν φύγει
από το αεροδρόμιο. Σε γενικές γραμμές, τα τρόφιμα που έχουν απομείνει
επιτρέπεται να μοιραστούν εκτός αεροδρομίου μόνο όταν συγκεκριμένες
ρυθμίσεις έχουν τεθεί σε εφαρμογή.
Όλα αυτά τα μέτρα παίρνονται γιατί υπάρχει και η περίπτωση του
λαθρεμπορίου όπου το περίσσευμα τροφής διανέμεται παράνομα. Πολλές φορές
οι ίδιοι οι υπάλληλοι κλέβουν τα περισσεύματα και τα πουλάνε στις
τοπικές αγορές. Τα περισσεύματα αυτά μπορεί να είναι σφραγισμένες φιάλες
αλκοόλ του 1 λίτρου μέχρι και μικροσκοπικά μπουκάλια αλκοόλ.
Η τροφή ως σκέψη.
Παρά το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες, όπως η Etihad και η Turkish έχουν καθιερώσει τo “Flying Chef
“ μια υπηρεσία για «λίγους και καλούς» επιβάτες στις πτήσεις μεγάλων
αποστάσεων, ένας chef περιορίζεται σε μια πολύ μικρή κουζίνα, χωρίς
εστίες μαγειρέματος και χωρίς μαχαίρια ή τηγάνια. Με άλλα λόγια, ακόμα
και με ένα chef επί του αεροπλάνου, τα τρόφιμα πρέπει να παρασκευάζονται
στο έδαφος και να μαγειρεύονται όπως όλα τα άλλα φαγητά που προέρχονται
από τις εταιρίες τροφοδοσίας.
Το Αστεροσκοπείο Χελμού ερμήνευσε νεφέλωμα που απασχολούσε την επιστημονική κοινότητα εδώ και δεκαετίες
Έλληνες ερευνητές κατόρθωσαν να ερμηνεύσουν με τη βοήθεια του προηγμένου τηλεσκοπίου "Αρίσταρχος" από το Αστεροσκοπείο του Χελμού τον τρόπο δημιουργίας του πλανητικού νεφελώματος "KjPn8" που απασχολούσε εδώ και δεκαετίες τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
"Πρόκειται για μία πολύ σημαντική ανακάλυψη για δύο λόγους.
Αφενός γιατί καταφέραμε για μία ακόμα φορά να αποδείξουμε ότι το
ελληνικό ερευνητικό δυναμικό δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από αυτό των
ξένων, αλλά και ότι μπορούμε στην Ελλάδα, με την κατάλληλη υποστήριξη,
να δημιουργήσουμε ερευνητικούς πυρήνες διεθνών προδιαγραφών στον τομέα
της έρευνας και της τεχνολογίας.
Αφετέρου, επειδή ανακαλύψαμε ότι το "KjPn8" είναι το δεύτερο
πλανητικό νεφέλωμα που έχει βρεθεί μέχρι στιγμής και ανήκει σε μια
ιδιαίτερη κατηγορία αστρικών αντικειμένων την οποία ονομάζουμε Ενδιάμεση
Φωτεινότητα Οπτικών Μεταβλητών, κάτι που προκάλεσε το έντονο ενδιαφέρον
της διεθνούς αστρονομικής κοινότητας" δήλωσε στον Τύπο της Κυριακής ο
δρ Παναγιώτης Μπούμης, ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Τα πλανητικά νεφελώματα μελετώνται από πολλές επιστημονικές ομάδες ανά την υφήλιο επειδή προσφέρουν στους
ειδικούς σημαντικές πληροφορίες για την εξελεγκτική πορεία των άστρων,
την αστρογένεση και τη δημιουργία των γαλαξιών.
"Χάρη στον "Αρίσταρχο", λοιπόν, ανακαλύψαμε ότι η μορφολογία
του οφείλεται σε τρεις διαφορετικές εκτοπίσεις υλικού που
πραγματοποιήθηκαν πριν από 3.200, 7.200 και 50.000 χρόνια. Επιπλέον,
καταφέραμε και υπολογίσαμε με μεγάλη ακρίβεια την απόστασή του στα 6.000
έτη φωτός από εμάς.
Μετρώντας, τέλος, την κινητική ενέργεια του νεότερου υλικού
του εσωτερικού "λοβού" στα 10^47 erg, και σε συνδυασμό με τα παραπάνω
αποτελέσματα, καταλήξαμε ότι πρόκειται για ένα αντικείμενο που ανήκει
στην κατηγορία των ILOT", υπογράμμισε.
Έναν νέο πιο εξελιγμένο μανδύα
αορατότητας στο πεδίο των μικροκυμάτων παρουσίασαν Αμερικανοί ερευνητές,
κάνοντας ένα ακόμα βήμα προόδου σε ένα επιστημονικό και τεχνολογικό
πεδίο αιχμής, που κατά τα τελευταία χρόνια γνωρίζει σημαντικές
εξελίξεις. Οι σύγχρονοι «μάγοι» εξαφανίζουν πλέον με όλο και μεγαλύτερη
αποτελεσματικότητα διάφορα αντικείμενα και σε διαφορετικά τμήματα του
ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, στο ορατό φως και πέρα από αυτό.
Ο μανδύας
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Αντρέα Αλού του
πανεπιστημίου του Τέξας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό
φυσικής New Journal of Physics, χρησιμοποίησαν ένα πολύ λεπτό στρώμα
υλικού, που ονομάζουν «μεταλλική μετα-οθόνη», για να δημιουργήσουν ένα
μανδύα πάχους μερικών μικρομέτρων (εκατομμυριοστών του μέτρου). Ο
μανδύας μπορεί να κρύψει πλήρως στο φυσικό περιβάλλον τρισδιάστατα
αντικείμενα από τα μικροκύματα, σε όλες τις κατευθύνσεις και από όλες
τις δυνατές οπτικές γωνίες των παρατηρητών.
Συνήθως οι έως τώρα μανδύες αορατότητας έχουν το μειονέκτημα να είναι
σχετικά ογκώδεις, όμως το νέο δημιούργημα είναι υπερβολικά λεπτό. Η
«μετα-οθόνη» δημιουργείται από την προσάρτηση λωρίδων φύλλου χαλκού
πάχους μόλις 66 μικρομέτρων, πάνω σε ένα εύκαμπτο πολυανθρακικό φιλμ
πάχους 100 μικρομέτρων.
Με αυτό το υλικό ως μανδύα, οι ερευνητές επικάλυψαν και «εξαφάνισαν»
μια κυλινδρική ράβδο μήκους 18 εκατοστών από τα μικροκύματα. Ο μανδύας
είχε την μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά του, όταν τα προσπίπτοντα
μικροκύματα είχαν συχνότητα 3,6 Ghz. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι ο
μανδύας τους είναι εύχρηστος και μπορεί να κρύψει ποικίλα αντικείμενα με
σχήματα παράξενα και ασυμμετρικά.
Τα αντικείμενα
Τα αντικείμενα ανιχνεύονται είτε από τα μάτια μας στο ορατό/οπτικό
μήκος κύματος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, είτε από άλλες συσκευές σε
μη οπτικά/ορατά μήκη κύματος, όταν τα κύματα (φωτός, ακτίνων-Χ,
μικροκύματα, υπέρυθρα, ήχοι κ.α.) ανακλώνται από την επιφάνεια των
αντικειμένων. Η βασική τεχνική των έως τώρα μανδυών αορατότητας είναι η
χρήση ειδικών «μετα-υλικών» που εκτρέπουν, καμπυλώνουν ή απορροφούν το
φως ή άλλο κύμα γύρω από το αντικείμενο, ώστε πλέον αυτό να μην
ανακλάται από την επιφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο, το αντικείμενο είναι
σαν μην υπάρχει για έναν παρατηρητή ή για μια συσκευή ανίχνευσης.
Πέρυσι η ίδια ερευνητική ομάδα ήταν η πρώτη που με επιτυχία είχε
εξαφανίσει ένα τρισδιάστατο αντικείμενο χρησιμοποιώντας ένα νέου τύπου
-αλλά πιο ογκώδη- «πλασμονικό μανδύα».
Το επόμενο βήμα, όπως ανακοίνωσε ο Αλού, θα είναι, μετά από τις
κατάλληλες μετατροπές, να χρησιμοποιηθεί η νέα μεταλλική «μετα-οθόνη»
για να εξαφανίσει αντικείμενα όχι πλέον από τα μικροκύματα, αλλά από το
ορατό φως, δηλαδή από τα ανθρώπινα μάτια. Εξέφρασε μάλιστα την ελπίδα
ότι οι «μετα-οθόνες» θα αποδειχτούν πιο εύκολες και ικανές να κρύβουν
τρισδιάστατα αντικείμενα από το ορατό φως σε σχέση με άλλους πιο
μεγάλους μανδύες.
Ο αστεροειδής 2012 DA14 είναι ένας από τους χιλιάδες «μικρομεσαίους»
αστεροειδείς που κυκλοφορούν στη διαστημική μας γειτονιά και πλησιάζουν
τη Γη, άλλοτε σε μεγαλύτερη και άλλοτε σε μικρότερη απόσταση. Οι
επιστήμονες είχαν επικεντρώσει εδώ και ένα χρόνο την προσοχή τους στον
2012 DA14 και είχαν προβλέψει ότι θα περάσει στις 15 Φεβρουαρίου σε πολύ
κοντινή απόσταση από τη Γη. Πράγματι οι τελευταίες παρατηρήσεις του
αστεροειδή δείχνουν ότι στις 15 Φεβρουαρίου θα περάσει σε απόσταση
27.000 χλμ. από τον πλανήτη μας. Ο αστεροειδής έχει διάμετρο 50 μέτρων και θα εισέλθει στην
περιοχή που βρίσκονται σε τροχιά οι λεγόμενοι «γεωσύγχρονοι δορυφόροι»
που είναι στην συντριπτική τους πλειονότητα τηλεπικοινωνιακοί. Είναι ο
μεγαλύτερος σε μέγεθος αστεροειδής που θα εισέλθει σε αυτή την περιοχή
αλλά οι ειδικοί είναι καθησυχαστικοί και θεωρούν ότι δεν πρόκειται να
κινδυνεύσει κάποιος δορυφόρος.
Ο 2012 DA14 θα περάσει τόσο κοντά από τη Γη που μπορεί να γίνει ορατός
με μικρά τηλεσκόπια ή ακόμη και με κυάλια. Αν πάντως κάποια στιγμή στο
μέλλον ο 2012 DA14 «λοξοδρομήσει» και προσκούσει στον πλανήτη μας οι
επιπτώσεις θα είναι ανυπολόγιστες αφού οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι η
σύγκρουση θα προκαλέσει μια έκρηξη ισχύος 2,5 μεγατόνων ΤΝΤ. Αυτό
σημαίνει ότι ο αστεροειδής μπορεί να «εξαφανίσει» μια μητρόπολη όπως
παραδείγματος χάριν, το Λονδίνο.
Μετά από μια (σχετικά) επιτυχημένη καιρική πρόβλεψη, ας ρίξουμε φως σε ένα ερώτημα που αρκετούς πιθανότατα μας έχει απασχολήσει..
"Πολλοί είχαν αναρωτηθεί, κανείς όμως δεν είχε εξηγήσει πειραματικά γιατί
τα δάχτυλά μας ζαρώνουν όταν μουλιάσουν στο νερό. Βρετανική μελέτη
δείχνει τώρα να επιβεβαιώνει μια παλιά θεωρία, σύμφωνα με την οποία το
φαινόμενο μας βοηθά να πιάνουμε υγρά αντικείμενα.
Αντίθετα από ό,τι θα φανταζόταν κανείς, το δέρμα στα δάχτυλα δεν ζαρώνει
επειδή απορροφά νερό: από τη δεκαετία του 1930, οι επιστήμονες
γνωρίζουν ότι το φαινόμενο δεν συμβαίνει όταν έχουν υποστεί βλάβες τα
νεύρα των δακτύλων. Στην πραγματικότητα, το ζάρωμα οφείλεται στη συστολή
αιμοφόρων αγγείων κάτω από το δέρμα.
Επομένως, το ζάρωμα πρέπει να πρόκειται για μια ελεγχόμενη αντίδραση η
οποία αποτελεί προϊόν της εξέλιξης και ελέγχεται από το αυτόνομο νευρικό
σύστημα.
Ο Τομ Σμάλντερς, εξελικτικός βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Νιουκάσλ στη
Βρετανία, ήθελε να εξετάσει το κατά πόσο το ζάρωμα των δακτύλων έχει
κάποια πρακτική αξία που θα δικαιολογούσε την εξέλιξή του.
Ο Σμάλντερς και οι συνεργάτες του ζήτησαν από 20 εθελοντές να σηκώσουν
και να μετακινήσουν βόλους και μολυβένια βάρη, ορισμένα από τα οποία
ήταν βρεγμένα ενώ άλλα στεγνά.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εθελοντές είχαν καλύτερη λαβή στα υγρά
αντικείμενα αν τα δάχτυλά τους είχαν πρώτα μουλιάσει στο νερό για μισή
ώρα. Όταν είχαν ζαρωμένα δάχτυλα, οι συμμετέχοντες έπιαναν και μετέφεραν
τα υγρά αντικείμενα 12% ταχύτερα από ό,τι όταν τα χέρια τους ήταν
στεγνά. Στην περίπτωση των στεγνών αντικειμένων, το πείραμα δεν έδειξε
διαφορές ανάμεσα στα στεγνά και τα ζαρωμένα δάχτυλα.
Το συμπέρασμα είναι ότι το ζάρωμα των δακτύλων διευκολύνει ειδικά τον
χειρισμό υγρών αντικειμένων, και ίσως μας βοηθούσε κάποτε να βρίσκουμε
τροφή σε υγρά περιβάλλοντα, αναφέρουν οι ερευνητές στο Biology Letters, μια επιθεώρηση της βρετανικής Βασιλικής Εταιρείας.
Πώς όμως λειτουργεί το φαινόμενο; Σύμφωνα με τον Σμάλντερς, τα αυλάκια
που σχηματίζονται στα ακροδάχτυλα λειτουργούν ως κανάλια που διώχνουν
μακριά το νερό και επιτρέπουν στο δέρμα να έρχεται σε καλύτερη επαφή με
το αντικείμενο, ακριβώς όπως τα αυλάκια στα λάστιχα ενός αυτοκινήτου
βελτιώνουν την πρόσφυση στο δρόμο.
Δεδομένου όμως ότι τα ζαρωμένα δάχτυλα δεν επηρεάζουν το πιάσιμο στεγνών
αντικειμένων, το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί δεν μένουν μόνιμα
ζαρωμένα, ακόμα και όταν είναι στεγνά.
Ο Δρ Σμάλντερς παραδέχεται ότι δεν γνωρίζει με βεβαιότητα την απάντηση,
έχει όμως κάποιες υποψίες: Το ζάρωμα «ίσως μειώνει την ευαισθησία των
δακτύλων μας ή μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο βλαβών από τις επαφές μας
με αντικείμενα» λέει ο ερευνητής.
Περαιτέρω μελέτες ίσως δείξουν στο μέλλον αν το φαινόμενο υπάρχει και σε
άλλα ζώα -μέχρι σήμερα έχει παρατηρηθεί μόνο στους ανθρώπους και τους
μακάκους."
Διαβάζοντας σήμερα το άρθρο που ανέβηκε στο Βήμα Science σχετικά με το φαινόμενο Mpemba και το διαγωνισμό της Βασιλικής Εταιρείας Χημείας, θα ήθελα να "συνεισφέρω" στη γνώση γύρω από αυτό μεταφέροντας ορισμένες λεπτομέρειες από έγκυρες πηγές..
Αρχικά, ας δούμε τι είναι το φαινόμενο Mpemba. Αρχίζουμε με δύο δοχεία νερό, τα οποία
είναι ίδια της ίδιας μορφής, και που συγκρατούν
τα ίδια ποσά νερού. Η μόνη διαφορά μεταξύ των δύο
είναι ότι το νερό στο ένα είναι σε μια υψηλότερη
(ομοιόμορφη) θερμοκρασία από το νερό στο άλλο
δοχείο. Εν συνεχεία ψύχουμε και τα δύο δοχεία,
χρησιμοποιώντας την ίδια ακριβή διαδικασία
ψύξης για κάθε δοχείο. Κάτω από ορισμένες
συνθήκες το αρχικά θερμότερο νερό θα παγώσει
πρώτα. Εάν αυτό το φαινόμενο εμφανιστεί, έχουμε
δει το φαινόμενο Mpemba. Φυσικά, το αρχικά θερμότερο
νερό δεν θα παγώσει για όλες τις αρχικές
συνθήκες πριν από το αρχικά πιο ψυχρό νερό.
Εάν το θερμό νερό αρχίσει στους 99,9 βαθμούς
Κελσίου, και το ψυχρό νερό στους 0,01 βαθμούς
Κελσίου, τότε σαφώς κάτω από αυτές τις συνθήκες,
το αρχικά ψυχρότερο νερό θα παγώσει πρώτα. Αλλά
δεν θα δείτε το φαινόμενο Mpemba για οποιεσδήποτε
αρχικές θερμοκρασίες, μορφές δοχείων, και
συνθήκες ψύξης. Αυτό φαίνεται αδύνατο, έτσι δεν
είναι; Πολλοί σκεπτικοί αναγνώστες μπορεί να
έχουν βρεί ήδη μια κοινή απόδειξη ότι το
φαινόμενο Mpemba είναι αδύνατο.
Η απόδειξη συνήθως ταιριάζει με το
παρακάτω σκεπτικό. Πείτε ότι το αρχικά πιο
δροσερό νερό αρχίζει στους 30 βαθμούς Κελσίου και
παγώνει μέσα σε 10 λεπτά, ενώ το αρχικά θερμότερο
νερό αρχίζει στους 70 βαθμούς Κελσίου. Τώρα το
αρχικά θερμότερο νερό πρέπει να δαπανήσει κάποιο
χρονικό διάστημα για να φτάσει έως τους 30 βαθμούς
Κελσίου, και μετά από αυτόν τον χρόνο, θα του
πάρει άλλα 10 λεπτά για να παγώσει έως τους 0
βαθμούς. Έτσι φαίνεται ότι το αρχικά θερμότερο
νερό πρέπει να ξοδέψει περισσότερο χρόνο για να
φτάσει στην ίδια κατάσταση με το ψυχρότερο,
σωστά; Τι μπορεί όμως να είναι λάθος με αυτήν την
απόδειξη;
Αυτό που πάει λάθος σε αυτήν την απόδειξη
είναι ότι σιωπηρά υποθέτουμε ότι το νερό
χαρακτηρίζεται απλά από έναν μοναδικό αριθμό -
τη μέση θερμοκρασία του. Αλλά εάν άλλοι
παράγοντες εκτός από τη μέση θερμοκρασία του
είναι σημαντικοί, κατόπιν όταν ψυχθεί το αρχικά
θερμότερο νερό σε μια μέση θερμοκρασία 30 βαθμούς
Κελσίου ομοιόμορφα, μπορεί αυτό να εμφανίζεται
πολύ διαφορετικό από το αρχικά πιο δροσερό νερό
(σε 30 βαθμούς Κελσίου). Γιατί όμως; Επειδή το νερό
μπορεί να είχε αλλάξει όταν ψύχθηκε από τους 70
βαθμούς Κελσίου σε μέση θερμοκρασία 30 βαθμών
Κελσίου.
Θα μπορούσε ίσως να έχει λιγότερη μάζα,
λιγότερο διαλυμένο αέριο, ή ρεύματα μεταφοράς
που παράγουν μια ανομοιόμορφη κατανομή
θερμοκρασίας. Ή θα μπορούσε να έχει αλλάξει το
περιβάλλον γύρω από το δοχείο στο ψυγείο. Και οι
τέσσερις αυτές αλλαγές είναι πιθανά σημαντικές,
και κάθε μια αλλαγή θα εξεταστεί χωριστά
παρακάτω. Έτσι η αδύνατη απόδειξη που φαινόταν
πιο πάνω δεν υπάρχει. Και στην πραγματικότητα το
φαινόμενο Mpemba έχει παρατηρηθεί σε διάφορα
ελεγχόμενα πειράματα.
Δεν είναι ακόμα γνωστό ακριβώς γιατί
συμβαίνει αυτό το φαινόμενο. Έχουν προταθεί
διάφορες πιθανές εξηγήσεις για αυτό, αλλά μέχρι
τώρα τα πειράματα δεν παρουσιάζουν καθαρά ποιος,
ενδεχομένως, από τους προτεινόμενους
μηχανισμούς είναι το σημαντικότερο. Ενώ θα
ακούσετε συχνά τους βέβαιους ισχυρισμούς ότι το
Χ είναι η αιτία του φαινομένου Mpemba, τέτοιες
εξηγήσεις είναι συνήθως βασισμένες στην εικασία,
ή στην εξέταση ορισμένων στοιχείων σε μερικές
μελέτες μόνο και την αγνόηση των υπολοίπων.
Φυσικά δεν υπάρχει τίποτα λανθασμένο με την
ενημερωμένη θεωρητική εικασία ή την ύπαρξη
επιλογής σε ποια πειραματικά αποτελέσματα
εμπιστεύεστε -- το πρόβλημα είναι ότι
διαφορετικοί άνθρωποι κάνουν διαφορετικές
αξιώσεις ως προς ποιο Χ είναι η αιτία του
φαινομένου.
Γιατί όμως η σύγχρονη επιστήμη δεν έχει
απαντήσει σε αυτήν την φαινομενικά απλή ερώτηση
για το νερό που ψύχεται; Το κύριο πρόβλημα για
αυτό είναι ότι ο χρόνος που χρειάζεται το νερό
για να παγώσει είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε
διάφορες λεπτομέρειες πάνω στο πειραματικό
σύνολο, όπως είναι η μορφή και το μέγεθος του
δοχείου, η μορφή και το μέγεθος της μονάδας ψύξης,
τα αέρια που είναι διαλυμένα σε αυτό και η
περιεκτικότητα του νερού σε ακαθαρσίες, πώς
καθορίζεται ο χρόνος της ψύξης, και άλλα πολλά.
Λόγω λοιπόν αυτής της ευαισθησίας, ενώ τα
πειράματα γενικά έχουν συμφωνήσει ότι πράγματι
υπάρχει το φαινόμενο Mpemba, οι φυσικοί διαφωνούν
πάνω στους όρους κάτω από τους οποίους
εμφανίζεται, και γιατί εμφανίζεται έτσι. Όπως
έγραψε ένας Φυσικός, "Υπάρχει τέτοιος πλούτος
πειραματικής παραλλαγής στο πρόβλημα έτσι ώστε
οποιοδήποτε εργαστήριο που αναλαμβάνει τέτοιες
έρευνες, είναι εγγυημένο πως θα παρουσιάζει
διαφορετικά αποτελέσματα από όλους τους άλλους."
Έτσι με τον περιορισμένο αριθμό
πειραμάτων που γίνονται, συχνά κάτω από πολύ
διαφορετικούς όρους, κανένας από τους
προτεινόμενους μηχανισμούς δεν μπορεί να
πιστοποιηθεί με βεβαιότητα ως "ο κύριος
μηχανισμός".
Πως θα σας φαινόταν μια κάμερα με την οποίο θα μπορούσατε να βλέπετε σε γωνίες; Επιστήμονες του MIT κατάφεραν μέσα σε δύο χρόνια και δημιούργησαν μια τέτοια κάμερα χρησιμοποιώντας laser που ανιχνεύουν ηχώ φωτός.
Λειτουργεί με βάση την αρχή του περισκοπίου αλλά χωρίς να χρησιμοποιεί καθρέπτες για την ανακατεύθυνση του φωτός αλλά κανονικούς τοίχους, πόρτες, πατώματα κτλπ.
Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται ένα femtosecond laser που εκπέμπει μικρές ακτίνες φωτός. Το φως αντανακλάται στον τοίχο και πέφτει πάνω σε μια άλλη επιφάνεια και καταλήγει να επιστρέφει στον αισθητήρα της κάμερας. Ο χρόνος που απαιτείται μέχρι η ακτίνα να επιστρέψει στον αισθητήρα είναι μια ένδειξη του πόσο μακριά έχει ταξιδέψει εξαρχής το φως.
H διαδικασία αυτή πραγματοποιείται κάμποσες φορές μέχρις ότου το σύστημα να μπορεί να συνθέσει τη γεωμετρία του δωματίου. Η εικόνα που παράγεται είναι 3D και λιγάκι θολή αλλά εύκολα αναγνωρίσιμη.
Η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στην πράξη από σωστικά συνεργεία σε επείγουσες καταστάσεις για να υπάρχει ορατότητα πίσω από γωνίες. Πέρα από αυτό, όμως, παραμένει από μόνο του ένα σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα.
Το παρακάτω βίντεο εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνεται αυτή η "αποκάλυψη" του "μοντέλου" μας
Στον Αρκτικό Ωκεανό έχει δημιουργηθεί μια τεράστια "λίμνη" γλυκού νερού που απειλεί την Ευρώπη. Τα ύδατα της "λίμνης" - η οποία μεγαλώνει συνεχώς - είναι πιθανό να εισρεύσουν στα ωκεάνια ρεύματα που καθορίζουν το κλίμα και να προκαλέσουν σε αυτά μεταβολές αλλάζοντας το κλίμα στην Ευρώπη και κάνοντάς το πιο ψυχρό.
Ερευνητές του University College του Λονδίνου και του Εθνικού Ωκεανογραφικού Κέντρου της Βρετανίας μελετώντας δορυφορικές εικόνες διαπίστωσαν ότι αυξάνεται ο όγκος του γλυκού νερού στον Αρκτικό Ωκεανό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης από το 1995 ως το 2010 ο όγκος του γλυκού νερού στον Αρκτικό Ωκεανό έχει αυξηθεί κατά 8 χιλιάδες κυβικά χλμ. Οι ποσότητες αυτές προέρχονται από το λιώσιμο των πάγων αλλά και από την εισροή υδάτων από τους ποταμούς και έχουν σχηματίσει σύμφωνα με τους επιστήμονες μια τεράστια "λίμνη" γλυκού νερού στις δυτικές περιοχές του ωκεανού. Η λίμνη αυτή μάλιστα μεγαλώνει συνεχώς.
Οι προσομοιώσεις που έκαναν οι ερευνητές δείχνουν ότι αν υπάρξει μεταβολή στην κατεύθυνση των ανέμων παρόμοια με εκείνη που σημειώθηκε στα μέσα των δεκαετιών του 1980 και του 1990 οι όγκοι του γλυκού νερού της "λίμνης" είναι πιθανό να εισρεύσουν στο Ρεύμα του Κόλπου του Ατλαντικού Ωκεανού το οποίο μεταφέρει θερμότητα στην Ευρώπη και τη Βόρειο Αμερική.
Η εισροή του γλυκού νερού στο Ρεύμα του Κόλπου θα έχει ως αποτέλεσμα να περιοριστεί η κινητικότητα του, γεγονός το οποίο με την σειρά του θα προκαλέσει κλιματικές μεταβολές που θα οδηγήσουν τελικά στο να κάνουν την Ευρώπη να βιώσει πιο ψυχρές συνθήκες. H έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Geoscience».
Σκάφος του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών χαρτογράφησε ένα από τα πιο ξένα και εχθρικά μέρη στον πλανήτη. Ο εκπληκτικός χάρτης παρουσιάζει με την μεγαλύτερη δυνατή λεπτομέρεια την τάφρο "Marianas", όπου βρίσκεται το βαθύτερο σημείο στον πλανήτη Γη.
Το σκάφος σε συνεργασία με το κέντρο Παράκτιας και Ωκεάνιας χαρτογράφησης του New Hampshire, κατέγραψε την τάφρο σε όλη την έκτασή της συμπεριλαμβάνοντας ένα ακριβή χάρτη του βαθύτερου σημείο στην Γη που ονομάζεται "Challenger Deep".
Το "Challenger Deep" απεικονίστηκε με την μεγαλύτερη ανάλυση που κατάφερε ποτέ προηγούμενη σάρωση. Ολόκληρη η τάφρος "Marianas" έχει μήκος 2.500 χιλιομέτρων και αγγίζει το εξωπραγματικό βάθος των 10.994 μέτρων.
Στην "Marianas", λαμβάνει χώρα ένα καταπληκτικό φαινόμενο. Δύο τεκτονικές πλάκες συγκρούονται και ο φλοιός του Ειρηνικού Ωκεανού εξαφανίζεται κάτω από την τεκτονική πλάκα στις γειτονικές Φιλιππίνες.
Τις ισχυρότερες μέχρι σήμερα ενδείξεις ότι κάτω από την παγωμένη επιφάνεια της Ευρώπης, του δορυφόρου του Δία, υπάρχουν λίμνες με νερό εντόπισαν αστρονόμοι.
Συγκεκριμένα η ανάλυση των χαρακτηριστικών της επιφάνειας δείχνει ότι όγκοι νερού βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια με αποτέλεσμα να προκαλούν το λιώσιμο των πάγων που βρίσκονται από πάνω και ρήγματα.
Το νερό ανεβαίνει στην επιφάνεια και δημιουργεί ρωγμές. Στη συνέχεια παγώνει στις ρωγμές και προκαλεί νέες ρωγμές. Όπως προβλέπουν ακόμα στο άρθρο τους στο Nature, θα πρέπει να υπάρχουν λίμνες με νερό σε βάθος ακόμα και μόλις τριών χιλιομέτρων.
Η πιθανότητα ύπαρξης στην Ευρώπη ενός υπόγειου ωκεανού 10-30 χιλιόμετρα από την επιφάνεια με πολύ μεγάλο βάθος (ίσως και πάνω από 150 χιλιομέτρα) ήταν γνωστή από χρόνια. Είναι δε πιθανό ότι οι λίμνες και οι πίδακες του νερού συμβάλλουν στη μεταφορά θρεπτικών συστατικών από την επιφάνεια προς τον υπόγειο ωκεανό.
Η ύπαρξη νερού συνδέεται βέβαια με την ύπαρξη ζωής αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη φιλοξενεί ζωή.
Τα μοντέλα και οι παρατηρήσεις κυρίως από το δορυφόρο Galileo στη δεκαετία του 1990 έδειξαν ότι σε βάθος 10-30 χιλιομέτρων κάτω από την παγωμένη επιφάνεια υπάρχει νερό. Είναι όμως πολύ δύσκολο για ένα μελλοντικό ερευνητικό ρομπότ να τρυπήσει αυτό το στρώμα ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος –αν φυσικά υπάρχει ζωή– να μολυνθεί από γήινους μικροοργανισμούς.
Αν ισχύουν τα πορίσματα αυτής της έρευνας, η αναζήτηση των λιμνών σε μικρό σχετικά βάθος είναι ευκολότερη.
Η Ευρώπη είναι ένας από τους τέσσερις μεγάλους δορυφόρους του Δία και είναι κάπως μικρότερη από τη Σελήνη. Η NASA και η ευρωπαϊκή ESA σχεδιάζουν ειδικές αποστολές στην Ευρώπη για το τέλος της δεκαετίας ή τις αρχές της επόμενης.
Μία σημαντική και για την ώρα ανεξήγητη ανακάλυψη που, αν επαληθευτεί, μπορεί να ταράξει συθέμελα το οικοδόμημα της μοντέρνας φυσικής δηλώνει ότι έκανε ομάδα επιστημόνων που εργάζεται στο CERN.
Μετά από τρία χρόνια μετρήσεων κατέγραψαν νετρίνα που κινούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός, το απόλυτο όριο ταχύτητας στο σύμπαν.
Τα νετρίνα είναι υποατομικά σωματίδια με ελάχιστη μάζα και μηδενικό φορτίο τα οποία δεν αλληλεπιδρούν σχεδόν καθόλου με άλλα σωματίδια. Κινούνται με την ταχύτητα του φωτός, δηλαδή 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, ενώ είναι επίσης δυνατόν να αλλάξουν αυθόρμητα από τον ένα τύπο στον άλλο.
Έτσι ένα νετρίνο, για παράδειγμα από τον Ήλιο μπορεί θεωρητικά να διασχίσει ολόκληρο τον πλανήτη χωρίς να προσκρούσει σε κανένα άτομο. Ωστόσο, μία τέτοια σύγκρουση δεν είναι εντελώς απίθανη και μπορεί να καταγραφεί.
Η ομάδα των επιστημόνων εξέπεμψε από το CERN μία δέσμη νετρίνων μ και μέτρησε πόσα νετρίνα τ έφτασαν στο ερευνητικό κέντρο του Γκραν Σάσο στην Ιταλία.
Σύμφωνα με τις μετρήσεις τους, εντόπισαν νετρίνα που διένυσαν την απόσταση των 730 χιλιομέτρων 60 νανοδευτερόλεπτα ταχύτερα από το χρόνο που χρειάζεται το φως. Το περιθώριο λάθους είναι μόνο 10 νανοδευτερόλεπτα.
Ένα από τα μέλη της ομάδας, ο Αντόνιο Ερεντιάτο, μιλώντας στο Reuters είπε ότι «έχουμε μεγάλη εμπιστοσύνη στα αποτελέσματα μας. Χρειαζόμαστε όμως και άλλους συναδέλφους να κάνουν πειράματα και να τα επιβεβαιώσουν».
Τα μέλη της ομάδας θα δημοσιεύσουν τα δεδομένα του πειράματος στο Ίντερνετ ενώ προγραμματίζουν σεμινάριο στο CERN.
Η ταχύτητα του φωτός και το γεγονός ότι τίποτα δεν μπορεί να κινηθεί ταχύτερα είναι ένα από τα θεμέλια της θεωρίας της σχετικότητας του Άλμπερτ Άινσταιν η οποία εδώ και περίπου 100 χρόνια έχει επιβεβαιωθεί και μάλιστα από πολύ μεγάλη ακρίβεια από πλήθος πειραμάτων.
Αν επαληθευτούν τα πορίσματα των ερευνητών του CERN όλη η μοντέρνα φυσική θα πρέπει μάλλον να αναθεωρηθεί, πιθανότατα εκ βάθρων.
Τα πειράματα του Μεγάλου Επιταχυντή στο κέντρο πυρηνικών ερευνών CERN, κοντά στη Γενεύη της Ελβετίας, άρχισαν να αποφέρουν αποτελέσματα το φθινόπωρο του 2010, ενώ μια ομάδα επιστημόνων ενός Πανεπιστημίου της Σικελίας, ήταν η πρώτη που παρατήρησε τις διασπάσεις ενός σπάνιου σωματιδίου, το οποίο υπήρξε μετά το Big Bang!
Η μελέτη αυτού του σωματιδίου, ελπίζουν οι επιστήμονες, να λύσει το μυστήριο γιατί το σύμπαν εξελίχθηκε με περισσότερη ύλη παρά αντιύλη.
Η ερευνητική ομάδα, υπό τον Sheldon Stone, παρατήρησε τη διάσπαση ενός ειδικού τύπου του μεσόνιου Β, το οποίο δημιουργείται όταν τα πρωτόνια ταξιδεύουν σχεδόν σε ταχύτητες φωτός και συγκρούονται μεταξύ τους.
Οι επιστήμονες αδημονούν να μελετήσουν περαιτέρω αυτά τα ειδικά μεσόνια Β, επειδή είναι μεγάλη η πιθανότητα να αντλήσουν πληροφορίες σχετικά με τη σχέση της ύλης με την αντιύλη μετά το Big Bang.
“Ξέρουμε ότι όταν σχηματίστηκε το σύμπαν μετά το Big Bang, στη δημιουργία του συνέβαλλε τόσο η ύλη όσο και ηαντιύλη.” υποστηρίζει ο Stone.
“Αλλά ζούμε σε έναν κόσμο, ο οποίος είναι φτιαγμένος αποκλειστικά από ύλη, οπότε πρέπει να υπήρξε διαφοροποίηση στη διάσπαση της ύλης και της αντιύλης, ώστε να καταλήξουμε με τέτοιο 'πλεόνασμα' της ύλης.” προσθέτει.